| |
MADDE 9: Üyelik başvuruları kabul edilen gazeteciler aşağıdaki ilkelere uymak zorundadır.
- Gazetecilik kamu görevidir; temel amacı, haber ve yorum üreterek
halkı ve kamuoyunu bilgilendirmektir. Gazetecilik, özel amaç ve
çıkarlara alet edilemez; haber ve bilgiyi yayımlamak ya da
yayımlamamak karşılığında maddi manevi çıkar sağlanamaz,
hediye kabul edilemez.
- Gazetecinin halka ve kamuoyuna karşı mesleki sorumluluğu, işverenine
ve kamu otoritelerine karşı sorumluluğundan önce gelir.
- Gazetecilikte, haberde dürüstlük-nesnellik, yorumda özgürlük-serbestlik
kuralı titizlikle uygulanır. Haber, yorum ve ilan-reklam metinlerinin
birbirlerinden ayrı tutulması, okuyucuya ve izleyiciye saygının da gereğidir.
- Yayınlarda hiç kimse, ırk, renk, cinsiyet, dil, dini inanç ya da inançsızlık,
sosyal statü, sınıf, bedensel yapı, düşünce ve inançları nedeniyle hor
görülemez, kınanamaz, aşağılanamaz. Haber ve yorumda, kişileri ve kuruluşları,
eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan sözcükler kullanılamaz.
- Gazetecilikte, kanıtsız iddia ve suçlamaya, iftiraya, yalana, manipülasyona yer
yoktur; delil ve belgeler tahrif edilemez; doğruluğu kesinleşmeyen haber,
doğruymuş gibi sunularak okuyucu izleyici yanıltılmaz. Her şeye karşın
yanlışlığı ortaya çıkan haber ve yorum düzeltilir, yanıt ve düzeltme
hakkı kullandırılır.
- Kamuoyunun ve halkın haber alma ve bilgi edinme hakkıyla doğrudan ilgili
değilse, kişilerin özel yaşamı yayın konusu yapılamaz.
- Hiç kimse, yargı kararı olmadıkça, "suçlu" ilan edilemez, idari makamların
tek yanlı suçlamaları ve teşhir uygulamalarından hareketle, haberde ve
yorumda suçlu gibi gösterilemez. Yargılama sürecinde de yalnızca haber
verilir, taraf olunmaz.
- Gazeteci, görevini yaparken, mesleğin saygınlık ve ahlakını gölgeleyecek
yöntem, tutum ve davranışlardan uzak durur; bilgi edinmek için tehdit ve
şantaja başvurmaz, maddi manevi çıkar vaadetmez..
- Gazeteci, devlet başkanından sade vatandaşa kadar, haber kaynağı kişi ve
kurumlarla iletişimini meslek kuralları içinde kalarak yürütür; gazetecilik
görevinin ötesine geçerek, haber kaynaklarıyla bütünleşmez, özdeşleşmez. Bu
cümleden olarak, Hükümet'in ve resmi-özel kişi ve kuruluşların sözcüsü ve
elemanı, gizli servis ajanı, polis, asker, bürokrat, politikacı, parti
militanı, şirket yöneticisi, bankacı, tüccar, vb gibi davranamaz, yayın
yapamaz; sadece gazetecilik yapar.
- Gazeteci ve yayın organı, ideolojik, politik, ekonomik, örgütsel tercihleri
doğrultusunda yayın yapmak istediğinde, bunu dürüstçe açıklar, tarafsızlık
maskesi gerisinde gizlenmez.
- Gazeteci, devletin belirlediği ekonomik, sosyal, siyasal, ulusal ve
uluslararası politikaların karar ve uygulama süreçlerinin öznesi değil,
nesnel gözlemcisi ve habercisidir; bu konularda resmi-gayri resmi önyargıları
değil, halkın haber alma hakkını gözetir.
- Gazeteci, şiddet, zorbalık ve savaş kışkırtıcılığına araç olamaz. Barışı,
ulusların ve halkların kardeşliğini ve eşitliğini savunur; insanlar, topluluklar
ve uluslar arasında nefreti, düşmanlığı körükleyici yayından kaçınır. Ulusal
bağımsızlık ve demokrasiyi vazgeçilmez ilke olarak kabul eder. İnsan Hakları
Evrensel Bildirgesi'nde ve Helsinki Konferansı kararında belirtilen ilkelere
bağlı kalır.
- Gazeteci, ücretli basın emekçisi kimliğiyle, işyerinde, işkolunda ve ülke
genelinde emek-sermaye ilişkilerinin demokratik çerçeveye kavuşturulması için,
emekçilerin ekonomik demokratik mücadelesine aktif olarak katılır.
- Gazeteci, düşünce ve basın özgürlüğünün tam olarak gerçekleşmesi, kamuoyunun
serbestçe oluşması ve halkın haber alma hakkının hiç bir kısıtlama olmaksızın
kullanılabilmesi için her türlü sansür ve otosansürle mücadele eder, kamuoyunu
bu yönde bilgilendirir.
- Gazeteci, kaynaklarının gizliliğine ihanet etmez; saklı kalmak üzere verilen
bilgileri yayımlamaz; kaynağın yanıltmayı amaçlaması durumunda, kamu yararı
doğrultusunda hareket eder.
- Gazeteci, haber, yorum ve yazılarının sorumluluğunu eksiksiz ve kaçamaksız
üstlenir; meslektaşlarının haber, yorum ve yazıları ile başkalarının yazınsal
ürünlerini kendi ürünüymüş gibi kamuoyuna sunamaz.
- Gazeteci, elde ettiği ekonomik-mali bilgileri yalnızca haber ve yorum yazmak
için kullanır. Sahip olduğu, alım satımını yaptığı ve yapacağı menkul
kıymetler hakkında haber ve yorum yapamaz.
- Gazeteci, rekabet nedeniyle de olsa, başka gazetecilere bilinçli ve açık,
mesleki zarar vermekten kaçınır. Bir meslektaşının yayınını engelleyici
davranışlarda bulunamaz. Gazeteci, daha düşük ücrete çalışacağını bildirerek,
başka bir gazetecinin işinin kendine verilmesini isteyemez; onun işten
çıkartılmasına önayak olamaz.
- ÇGD üyesi, zor duruma düşen arkadaşlarını yalnız bırakmamayı, işsiz
meslektaşlarıyla dayanışma ve yardımlaşma içinde olmayı insanlık görevi
bilir. Üyeler, yardımlaşma ve dayanışma görevini ihmal eden yönetim
organlarını uyarmakla yükümlüdür.
- ÇGD üyesi işveren temsilcisi, yüz kızartıcı haller, işletmeye bilerek zarar
vermek, işletmenin kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle varlığını sürdüremez
noktaya sürüklendiği ekonomik kriz dışında, çalışanları işten ayrılmaya
zorlayamaz; eşit işe eşit ücret politikası uygular; çalışanlar arasında ayrımcılığa
yol açan ücret politikasından kaçınır.
|